Neden kesin bir saat çizelgesi yok?
Ebeveynlere çoğu zaman bir sayı söylenir — “üç saatte bir”, “iki saatte bir” — ve bebek buna uymadığında endişe başlar. NHS’in yaklaşımı farklıdır. İlk haftalarda bebeğinizin ne zaman acıktığına ve ne kadar beslendiğine onun karar vermesine izin verirsiniz. Buna genellikle bebeğe duyarlı ya da bebeğin yönlendirdiği beslenme denir.
Bu da bazı beslenmelerin birbirine yakın, bazılarının daha aralıklı olacağı anlamına gelir. Bir beslenme uzun ve yavaş, bir sonraki kısa olabilir. On beslenmeli bir gün, sekiz beslenmeli bir günden “daha iyi” ya da “daha kötü” değildir. Asıl yararlı soru “Programa uyuyor muyuz?” değil, “Bebeğim açlık gösterdiğinde besleniyor mu ve yeterli süt aldığını gösteren işaretler var mı?” sorusudur.
Gece beslenmeleri de bunun bir parçasıdır. Yenidoğanlar gündüz olduğu gibi gece de beslenir; yani 24 saatteki 8–12 beslenmeye uyumak istediğiniz saatler de dahildir. Gece beslenmesini bir sorun işareti saymak yerine hane olarak buna göre plan yapmak işinizi kolaylaştırır.
Dikkat edilecek erken açlık işaretleri
Bebekler ağlamaya başlamadan çok önce aç olduklarını gösterir. Erken işaretlere yanıt vermek beslenmeyi genellikle daha sakin hale getirir; çünkü yoğun ağlamaya geçmiş bir bebek memeyi kavramakta ya da biberona yerleşmekte zorlanabilir. NHS şu erken işaretleri sayar:
- Kıpırdanma ve uyanmaya başlama.
- Arama refleksi: memeyi arıyormuş gibi başını çevirip ağzını açma.
- Kucaktayken memeye ya da bedeninize doğru dönme.
- Ellerini veya parmaklarını emme.
Ağlama, açlığın geç bir işaretidir. Bebeğiniz çoktan yoğun biçimde ağlıyorsa önce onu sakinleştirin — kucağınıza alın, ten tene temas deneyin ya da hafifçe sallayın — ardından beslemeyi deneyin.
Sık aralıklı (küme) beslenme yaygındır
Küme beslenme, birbirine yakın, kısa ve sık beslenmeler demektir. Çoğunlukla akşamları ve büyüme atakları sırasında görülür. Birçok ebeveyn için yenidoğan haftalarının en kafa karıştırıcı kısmıdır: bebek sürekli beslenmek istiyor gibidir, bitirir ve birkaç dakika sonra yeniden memeyi arar.
NHS küme beslenmeyi yaygın bir durum olarak tanımlar. Tek başına sütünüzün yetersiz olduğu ya da beslenmede bir sorun bulunduğu anlamına gelmez. Küme beslenmeyle birlikte beklenenden az ıslak veya kirli bez, çok uykulu bir bebek ya da beslenirken ağrı varsa ebenizden, sağlık danışmanınızdan veya aile hekiminizden yardım isteme zamanıdır.
Birçok ailenin işine yarayan pratik bir öneri: akşamki yoğun beslenme döneminde su, atıştırmalık ve telefon şarjını elinizin altında tutun; beslenme dışındaki her işi evdeki başka bir yetişkin üstlensin.
Emzirirken iyi kavramanın işaretleri
Beslenmenin kendisi iyi işlemiyorsa bebeğin ne sıklıkla beslendiği daha az anlam taşır. NHS iyi pozisyon ve kavramanın şu işaretlerini anlatır:
- Bebeğinizin ağzı geniş açıktır, çenesi memenize değer ve burnu açıktır.
- Meme ucunun çevresindeki koyu renkli deriden üst dudağının üstünde, alt dudağının altında olduğundan daha fazlası görünür.
- Bebeğinizin yutkunduğunu duyabilir veya görebilirsiniz.
- İlk birkaç emişten sonra beslenme acıtmaz.
Beslenme boyunca süren ağrı ya da çatlamış veya kanayan meme uçları, “katlanmak” yerine erkenden yardım almak için bir nedendir. Bir ebe, sağlık danışmanı veya emzirme danışmanı beslenmeyi izleyip pozisyon ve kavramayla ilgili değişiklikler önerebilir.
Bebeğinizin yeterli süt aldığını nasıl anlarsınız?
Anne sütüyle beslenen bir bebeğin ne kadar süt aldığını göremediğiniz için NHS ebeveynleri gözlemleyebilecekleri işaretlere yönlendirir. Bu işaretler biberonla beslenen bebekler için de geçerlidir:
- Yaklaşık 5. günden itibaren her 24 saatte en az 6 ağır, ıslak bez.
- İlk birkaç günden sonra günde en az 2 yumuşak, sarı kaka.
- Bebeğiniz beslenmelerin çoğundan sonra sakin ve memnun görünür.
- Bebeğiniz kilo alıyordur. Bunu ebeniz veya sağlık danışmanınız kontrol eder.
Bu işaretler birlikte değerlendirildiğinde en anlamlıdır. Huzursuz geçen tek bir akşam fazla bir şey söylemez; ama bir gün boyunca azalan ıslak bez sayısı ya da 24 saattir kaka yapmamış bir yenidoğan bir şey söyler. Kaç ıslak ve kirli bez beklemeniz gerektiğini anlatan ayrı cevabımız bez işaretlerini daha ayrıntılı açıklar.
Biberonla besliyorsanız
Biberonla beslenen bebekler de duyarlı şekilde beslenir. Aynı erken işaretleri izleyin ve hızı bebeğinizin belirlemesine izin verin. NHS bebeğinizi yakınınızda ve oldukça dik tutmanızı, beslenme sırasında mola vermesine izin vermenizi ve onu asla bir yere dayanmış biberonla yalnız bırakmamanızı önerir.
Her mama beslenmesini taze hazırlayın, hâlâ 70°C veya üzerinde olan su kullanın ve beslenme sonunda kalan mamayı atın. Mamayı güvenle hazırlama cevabımız her adımı anlatır. Emzirme ile biberonu birlikte kullanıyorsanız yeterli süt işaretleri aynıdır.
Basit bir beslenme kaydı tutmak
İlk haftalarda birçok ebeveyn son beslenmenin ne zaman başladığını ya da hangi tarafın kullanıldığını hatırlamakta zorlanır. Kısa bir kayıt bu konuda yardımcı olabilir — bir hedefe ulaşmak için değil, gündelik soruları yanıtlamak için: bebek en son ne zaman beslendi, bugün kaç ıslak bez oldu ve devralacak kişinin neyi bilmesi gerekiyor?
Kayıt, bir ebe veya sağlık danışmanıyla konuşurken de işe yarar. “Dün altı ıslak bez, bugün öğlene kadar iki” diyebilmek, gece 3’te bir günü hafızadan yeniden kurmaktan çok daha kolaydır.
Bu sayfayı yayımlayan uygulama olan Zaripo; emzirme seanslarını (taraflarıyla), biberonları, süt sağmayı ve bez değişimlerini paylaşılan tek bir günlükte tutmak üzere hazırlanıyor; böylece eşiniz veya büyükanne en son eşitlenen kaydı görebilir. Zaripo girdiğiniz bilgilerin kaydıdır. Süt alımını ölçmez, miktar önermez veya beslenme aralığı belirlemez ve bir sağlık uzmanının önerisinin yerini tutmaz.
Ne zaman yardım almalı?
Şu durumlarda acil tavsiye alın — aile hekiminize, ebenize veya sağlık danışmanınıza başvurun:
- Beslenme acı veriyor ya da meme uçlarınız çatlamış veya kanıyor.
- Bebeğinizin ıslak veya kirli bezi beklenenden az ya da yenidoğan bebeğiniz 24 saattir kaka yapmadı.
- Bebeğiniz çok uykulu ve beslenmek için uyandırmak zor, ya da her beslenme sırasında ve sonrasında huzursuz görünüyor.
- Bebeğinizin cildi veya gözleri sarı görünüyor ya da sarılık artıyor.
Bulunduğunuz ülkenin doktor, sağlık hattı veya acil numarasını kullanın. İçgüdülerinize güvenin: bebeğiniz için endişeleniyorsanız yardım alın.
Ebeveynlerin sorduğu diğer sorular
Yenidoğanın saatte bir beslenmesi normal mi?
Birbirine yakın kısa ve sık beslenmeler — küme beslenme — özellikle akşamları ve büyüme ataklarında yaygındır. Bebeğinizin yeterli ıslak ve kirli bezi varsa, kilo alıyorsa ve beslenmelerin çoğundan sonra memnun görünüyorsa sık beslenme tek başına genellikle endişe nedeni değildir. Emin değilseniz ebenize veya sağlık danışmanınıza sorun.
Uykulu bir yenidoğanı beslemek için uyandırmalı mıyım?
NHS, çok uykulu ve beslenmek için uyandırılması zor bir bebeği tavsiye almak için bir neden olarak sayar. Bebeğinizi beslenme için uyandırmakta zorlanıyorsanız ebenizle, sağlık danışmanınızla veya aile hekiminizle iletişime geçin; bebeğiniz için ne yapmanız gerektiğini size söyleyebilirler.
Her beslenme ne kadar sürmeli?
Tek bir doğru süre yoktur. Duyarlı beslenmede bebeğiniz yönlendirir. Daha önemli olan; ilk birkaç emişten sonra beslenmenin acıtmaması, yutkunmayı görebilmeniz veya duyabilmeniz ve yeterli süt işaretlerinin bulunmasıdır.
Biberonla beslenen bebekler daha seyrek mi beslenir?
Biberonla beslenen bebekler de duyarlı şekilde beslenir; bu yüzden aynı erken işaretleri izleyin. Bebeğinizi yakınınızda ve oldukça dik tutun, mola vermesine izin verin ve biberonu asla bir yere dayamayın. Yeterli beslenip beslenmediğini aynı bez ve kilo işaretleri gösterir.
Her beslenmeyi kaydetmek zorunda mıyım?
Hayır. Kayıt isteğe bağlıdır. Bazı aileler ilk haftalarda ya da bakımı birkaç kişi paylaştığında bunu faydalı bulur; bazıları tutmamayı tercih eder. Bir kayıt, bebeğinize yanıt vermenin ya da bir sağlık uzmanının önerisinin yerini tutmaz.